Sztancowanie

2020-06-09

Sztancowanie to operacje technologiczne wykonywane w celu wytworzenia elementów konstrukcyjnych kartonów i pudełek, naklejek, etykiet, kalendarzy, teczek i tp. Przy produkcji opakowań jakość sztancowania decyduje o dokładności wymiarów opakowań ich wytrzymałości i trwałości. Sztancowanie papieru albo kartonu obejmuje następujące operacje:
- wykrawanie z arkuszu określonego wzoru
- bigówka wzdłuż linii zgięcia
- perforowanie arkusza
- nacinanie arkusza
Podstawowym narzędziem do wykrawania służy wykrojnik (rys.1),

Rys. 1
stosowany w maszynach typu dociskowych (rys.2a i 2b), stopcylindrowych rys. 3, albo automatach sztancujących rys. 4.


Rys.2a                                                                                 Rys. 2b

Rys.3



Rys.4 


Produkcja pudeł czteroklapowych może odbywać się bez wykrojnika na specjalnych maszynach – sloterach ze sztywno zamontowanymi nożami rotacyjnymi.
Standardowy płaski wykrojnik (rys. 1) przedstawia sobą noży z taśmy stalowej mocowane w sklejce zgodnie z pożądanym wzorem. Wzdłuż noży z obydwóch stron zawsze są przyklejone paski ze specjalnej gumy do wypychania papieru po rozcięciu. We wszystkich wymienionych wyżej maszynach arkusz przechodzi pomiędzy wykrojnikiem a płytą (lub cylindrem) dociskowym, przy czym noży tnące rozcinają papier, a noży bigowe zgniatają papier wzdłuż przyszłych linii zgięcia. Dla poprawy jakości bigowania od strony dociskowej są doklejane tzw. kontrbigi – plastikowe elementy z rowkiem po środku – nóż bigujący wciska papier w rowek kontrbigu, i w ten sposób powstaje prawidłowo uformowany rowek - big, znacznie ułatwiający następne zgięcie arkuszu w tym miejscu.
Operacje perforowania i nacinania arkusza są wykonywane przy pomocy zamontowanych w wykrojniku dodatkowych noży: stalowych taśm o mniejszej wysokości niż główne noży tnące, albo z ostrzem z małymi elementami perforującymi, przebijającymi otwory odpowiedniej formy i rozmiarów.
Po sztancowaniu użytki razem z odpadami do usunięcia trzymają się w arkuszu przy pomocy pozostawionych złączek – mostków, dlatego trzeba usunąć odpady z arkusza, żeby otrzymać gotowe pudełka.
Usuwanie odpadów po sztancowaniu może być wykonane ręcznie albo w specjalnym urządzeniu, albo w oddzielnym agregacie automatu sztancującego. Przy małych nakładach najszybszym sposobem usuwania odpadów jest zastosowanie pneumatycznego urządzenia, podającego powietrze pod wysokim ciśnieniem. Strumień powietrza w tym przypadku służy dla wydmuchiwania odpadów wokół wysztancowanych użytków. Przy większych nakładach mogą być zastosowane maszyny, które wypychają odpady przy pomocy stalowych prętów rys.5, ustawianych w odpowiednim miejscu zgodnie ze sztancowanym wzorem.



Rys. 5

Przy dużych nakładach optymalnym rozwiązaniem jest sztancowanie i usuniecie odpadów w jednej maszynie automatycznej w jednym przejściu arkuszy przez maszynę, tak jak jest pokazane na rys. 6.

Rys.6

W takiej maszynie usuwanie odpadów odbywa się przy pomocy specjalnej dwuczęściowej formy odpadowej, pokazanej na rys. 7


Rys. 7

Forma odpadowa jest droga i wymaga więcej czasu przy przyrządzie maszyny, co robi automatycznie usuwanie odpadów opłacalnym tylko dla dużych i powtarzających się nakładów.
Po usuwaniu odpadów na arkuszu pozostają pojedyncze użytki połączone mostkami miedzy sobą. Arkuszy są wykładane na stos w sekcji odbierającej automatycznej maszyny. Niektóre maszyny są wyposażone w sekcję rozdzielenia użytków przed wykładaniem. Ten proces się odbywa przy pomocy skomplikowanej formy separującej, na przykład takiej, jak na rys. 8, która pozwala na szybkie rozdzielenie i odłożenie użytków. Podobne jak w przypadku formy odpadowej zastosowanie formy separującej opłaca się przy dużych i powtarzających się nakładach.


Rys.8

Coraz częściej dla uszlachetnienia druków przed sztancowaniem stosowany jest hot stamping – tłoczenie folią na gorąco. Na rys. Ten proces polega na przenoszeniu na arkusz metalizowanej folii pod wpływem wysokiej temperatury i siły docisku metalowej (ze stopu magnezu albo miedzi) matrycy z określonym wzorem. Tłoczenie folia wykonuje się na maszynach wszystkich trzech typów (rys. 2a, 2b, 3,4), przystosowanych do hot stampingu przez mocowanie elementów grzewczych i systemu odwijania-nawijania metalizowanej folii. Na rys. 9 przedstawiona maszyna dociskowa z przystawką do złocenia z dwóch rolek folii i ręcznym podawaniu arkuszy, na rys. 10 – automatyczna maszyna do złocenia z możliwością podłużnego i poprzecznego odwijania-nawijania folii.


Rys. 9

Rys. 10

Galeria zdjęć